Sức khỏe tinh thần của trẻ nhỏ không chỉ là sự vắng bóng của các rối loạn tâm lý, mà là khả năng trẻ học tập, vui chơi và thích nghi với môi trường xung quanh. Tại trường mầm non, việc chăm sóc tinh thần chính là xây dựng cho con một “hệ miễn dịch tâm lý” vững vàng. Vì vậy, ngày 06/4/2206, nhân viên y tế Trường Mầm non Hoa Phượng Đỏ đã tham dự chương trình tập huấn “Các rối loạn phát triển và sức khỏe tinh thần ở trẻ em” do Sở GD&ĐT kết hợp cùng Bệnh viện Phụ sản – Nhi Đà Nẵng và Project Vietnam Foundation tổ chức trong hai ngày 06-07/4/2026 tại Bệnh viện Phụ Sản – Nhi (số 402 đường Lê Văn Hiến, phường Ngũ Hành Sơn, thành phố Đà Nẵng).
Phía sau những nụ cười hồn nhiên và những giờ học say sưa, mỗi bạn nhỏ đều có một thế giới nội tâm cần được thấu hiểu và nâng niu. Sức khỏe tinh thần không chỉ là câu chuyện của người trưởng thành mà chính là nền tảng vững chắc nhất để các con tự tin khôn lớn. Hôm nay, nhà trường xin chia sẻ cùng quý phụ huynh mô hình khoa học giúp chúng ta trở thành những ‘người bạn đồng hành’ thực sự trên hành trình cảm xúc của con…
Dưới đây là mô hình khoa học giúp chúng ta hiểu cách tâm trí trẻ vận hành và những kỹ năng cần thiết để hỗ trợ trẻ.
1. Vòng lặp Tâm lý: Suy nghĩ – Cảm xúc – Hành động
Theo liệu pháp Nhận thức Hành vi (CBT), tinh thần của trẻ bị chi phối bởi mối quan hệ giữa 4 yếu tố:
Cảm giác cơ thể (Sensations): Trẻ mệt, đói hay nhạy cảm với tiếng ồn đều ảnh hưởng đến tâm trạng.
Suy nghĩ (Thoughts): Những lo lắng như “Con sợ không làm được”, “Các bạn không chơi với con”.
Cảm xúc (Feeling): Cảm giác lo âu, buồn bã hoặc cáu gắt.
Hành động (Behavior): Trẻ bắt đầu né tránh, lười vận động hoặc tự cô lập mình.
2. Bộ kỹ năng vàng giúp trẻ chăm sóc sức khỏe tinh thần
Để giúp trẻ vượt qua những khó khăn tâm lý, nhà trường và gia đình có thể cùng rèn luyện cho trẻ 4 nhóm kỹ năng sau:
Kỹ năng Nhận thức (Cognitive Skills): Dạy trẻ cách “tái cấu trúc” suy nghĩ. Thay vì nghĩ “Con không làm được”, hãy giúp con chuyển hướng sang “Con cần thử lại theo cách khác”. Thực hành chánh niệm (Mindfulness) cũng là cách tuyệt vời để con bình tĩnh lại.
Kỹ năng Hành động (Behavioral Skills): Khuyến khích con tham gia các hoạt động tập thể (Behavioral Activation), đối mặt với nỗi sợ thay vì né tránh và học cách giải quyết vấn đề.
Kỹ năng Cảm xúc (Emotion Skills): Giúp trẻ gọi tên cảm xúc của mình (vui, buồn, giận, sợ) và rèn luyện khả năng chịu đựng những cảm giác khó chịu một cách tích cực.
Kỹ năng Giải quyết tình huống (Contextual Skills): Thay đổi môi trường xung quanh để trẻ cảm thấy an toàn hơn và giúp trẻ học cách điều chỉnh trạng thái nội tại.
Chăm sóc sức khỏe tinh thần cho trẻ mầm non không phải là điều gì quá xa vời, mà nằm ngay trong sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường và gia đình: Sự tham gia của gia đình khi cha mẹ là người hiểu rõ nhất những thay đổi nhỏ trong cảm giác cơ thể của con (đói, mệt, khó chịu) và kết hợp cùng môi trường học đường khi thầy cô tạo ra các tình huống để trẻ thực hành các kỹ năng xã hội và đối diện với thử thách trong tầm kiểm soát.
Vậy nên một đứa trẻ hạnh phúc là đứa trẻ biết cách đối diện với những cảm xúc không vui. Hãy cùng con xây dựng nền tảng tinh thần vững chắc ngay từ những năm tháng đầu đời.
